Το Αμερικανικό Σύνταγμα
Στα δύο προηγούμενα μέρη, είδαμε πώς οι Αμερικανοί έφτιαξαν δύο διαφορετικά σώματα για να εκπροσωπούνται δίκαια όλοι (Βουλή και Γερουσία) και πώς ψηφίζουν κάθε 2 χρόνια για να μην ξηλώνεται ποτέ το κράτος σε μια νύχτα.
Μπορείτε να διαβάσετε το προηγούμενα Μέρη εδώ:
- Μέρος Α: Πώς Έγιναν Υπερδύναμη; Το Αμερικανικό Σύνταγμα
- Μέρος Β: Πώς Έγιναν Υπερδύναμη; Το Αμερικανικό Σύνταγμα
Όμως, η «μηχανή» αυτής της υπερδύναμης κρύβεται στο πώς μοιράζουν την εξουσία. Το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών είναι το νομοθετικό σώμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ.
Είναι υπεύθυνο για τη σύνταξη και την ψήφιση νόμων που επηρεάζουν ολόκληρη τη χώρα.
Για τα περισσότερα σοβαρά ζητήματα (όπως η ψήφιση ενός νόμου), απαιτείται η σύμφωνη γνώμη και των δύο σωμάτων.
Το Σύνταγμά τους, όμως, έχει φροντίσει να δώσει στον καθένα συγκεκριμένες, αποκλειστικές δουλειές, ώστε κανείς να μην μπορεί να γίνει “δικτάτορας”.
Ας δούμε πολύ απλά, ποιος αποφασίζει για τι.
Τι αποφασίζουν μαζί (Κοινές Αρμοδιότητες)
Για να περάσουν οι βασικοί νόμοι του κράτους (υγεία, περιβάλλον, οικονομία), πρέπει να πουν το «ναι» και οι δύο.
Το πιο εντυπωσιακό;
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί να κηρύξει πόλεμος μόνος του. Το Κογκρέσο συνολικά έχει το δικαίωμα να κηρύξει πόλεμο.
Η Βουλή: Κρατάει το Ταμείο και το “Μαστίγιο”
Η Βουλή θεωρείται το σώμα που βρίσκεται «πιο κοντά στον λαό» λόγω της συχνής εκλογής της (κάθε 2 χρόνια).
Επειδή ακριβώς εκπροσωπεί άμεσα τον λαό, της έδωσαν τις εξής αποκλειστικές δυνάμεις:
- Τα λεφτά μας: Οποιοδήποτε νομοσχέδιο αφορά την επιβολή νέων φόρων πρέπει να ξεκινά υποχρεωτικά από τη Βουλή. Δεν μπορεί να σου βάλει φόρο κανένας, αν δεν ξεκινήσει η διαδικασία από τους βουλευτές που βγάζεις κάθε δύο χρόνια.
- Το κατηγορητήριο (Impeachment): Έχει την αποκλειστική εξουσία να ασκήσει δίωξη (να κατηγορήσει επίσημα) τον Πρόεδρο ή άλλους αξιωματούχους για παραπτώματα.
Η Γερουσία: Η Πυξίδα της Χώρας
Η Γερουσία θεωρείται το πιο «ώριμο» και σταθερό σώμα, λειτουργώντας ως συμβουλευτικό όργανο με μεγαλύτερο κύρος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Αφού τα μέλη της κάθονται εκεί 6 χρόνια, έχουν την άνεση να σκεφτούν μακροπρόθεσμα. Τι κάνουν αποκλειστικά αυτοί;
- Διορισμοί: Αποφασίζει αν θα εγκρίνει τους υπουργούς, τους πρέσβεις και τους δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου που προτείνει ο Πρόεδρος. (Φανταστείτε τον Πρωθυπουργό στην Ελλάδα να πρέπει να πάρει έγκριση για τους Υπουργούς του από άλλο όργανο!).
- Διεθνείς Συνθήκες: Ο Πρόεδρος διαπραγματεύεται τις διεθνείς συνθήκες, αλλά η Γερουσία πρέπει να τις επικυρώσει με πλειοψηφία 2/3.
- Το Δικαστήριο: Αν η Βουλή κατηγορήσει τον Πρόεδρο, η Γερουσία λειτουργεί ως δικαστήριο. Αυτή αποφασίζει αν ο Πρόεδρος είναι ένοχος και αν πρέπει να καθαιρεθεί.
Συνοπτικός Πίνακας: Ποιος κάνει τι Ας δούμε τον πίνακα για να καταλάβουμε πόσο τέλεια είναι μοιρασμένος ο ρόλος τους:
| Αρμοδιότητα | Βουλή των Αντιπροσώπων | Γερουσία |
| Εισαγωγή φορολογικών νόμων | Ναι (Αποκλειστικά) | Όχι |
| Έγκριση υπουργών / δικαστών | Όχι | Ναι (Αποκλειστικά) |
| Επικύρωση διεθνών συνθηκών | Όχι | Ναι (Αποκλειστικά) |
| Άσκηση κατηγορίας (Impeachment) | Ναι | Όχι |
| Τελική απόφαση ενοχής (Δίκη) | Όχι | Ναι |
| Κήρυξη πολέμου | Ναι (Μαζί με Γερουσία) | Ναι (Μαζί με Βουλή) |
Συμπεράσματα
Αυτός ο διαχωρισμός διασφαλίζει ότι κανένα σώμα δεν έχει απόλυτη δύναμη (Checks and Balances). Για παράδειγμα, η Βουλή μπορεί να «κυνηγήσει» έναν Πρόεδρο, αλλά μόνο η Γερουσία μπορεί να τον απομακρύνει.
Είναι ένα σύστημα όπου όλοι ελέγχουν όλους.
Όπως έχουμε πει και στο «The Black Book», η διαφθορά και τα λάθη μειώνονται όταν η εξουσία δεν βρίσκεται στα χέρια ενός μόνο ανθρώπου ή μιας μικρής παρέας.
Επίλογος
Κλείνοντας τη σύγκριση, στη χώρα μας, όποιος κερδίσει τις εκλογές, ελέγχει ταυτόχρονα τη Βουλή, βάζει όποιους Υπουργούς θέλει, υπογράφει όποιες διεθνείς συμφωνίες θέλει και περνάει όποιον προϋπολογισμό θέλει.
Έχει την απόλυτη δύναμη.
Στις ΗΠΑ, για να γίνουν αυτά, πρέπει να συμφωνήσουν διαφορετικοί θεσμοί, με διαφορετικές εκλογικές θητείες, φρενάροντας τις υπερβολές.
Τελικά, όπως αναλύσαμε και στο «The Global Chessboard and the Greek Pawn», η επιβίωση και η κυριαρχία ενός κράτους δεν βασίζεται στην τύχη.
Βασίζεται στο πόσο καλά έχει σχεδιάσει τους κανόνες του παιχνιδιού από την πρώτη μέρα.
Την Ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ:
#ΗΠΑ #Σύνταγμα #Κογκρέσο #Εξουσία #Πολίτης #Δημοκρατία #Εκλογές
