Το Αμερικανικό Σύνταγμα
Πολλές φορές αναρωτιόμαστε πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έφτασαν να είναι η απόλυτη παγκόσμια υπερδύναμη.
Οι περισσότεροι κοιτάζουν τα οπλικά συστήματα, την οικονομία ή την τεχνολογία.
Αποφάσισα να αφήσω στην άκρη τις θεωρίες των αναλυτών και να αναζητήσω την απάντηση στη ρίζα του κράτους τους: στο Σύνταγμά τους.
Το αμερικανικό Κογκρέσο είναι το νομοθετικό σώμα που γράφει και ψηφίζει τους νόμους για ολόκληρη τη χώρα.
Διαβάζοντας τον τρόπο που λειτουργεί και προσπαθώντας να το συγκρίνω με το δικό μας ελληνικό Σύνταγμα, διαπίστωσα κάτι που μου έλυσε απορίες χρόνων.
Η δύναμη της Αμερικής βρίσκεται στις έξυπνες «δικλείδες ασφαλείας» που έφτιαξαν από την πρώτη μέρα. Ας δούμε με απλά λόγια πώς ξεκίνησαν όλα.
Την Ιστορία των Η.Π.Α αν σας ενδιαφέρει μπορείτε να τη βρείτε εδώ: Πως γεννήθηκε και πως είναι σήμερα.
Η Αρχή: Πώς τα βρήκαν οι Μικροί με τους Μεγάλους
Για να καταλάβουμε το σύστημα, πρέπει να πάμε πίσω στον ιστορικό συμβιβασμό του 1787. Εκείνη την εποχή, οι πολιτείες προσπαθούσαν να φτιάξουν ένα κοινό κράτος, αλλά υπήρχε μια τεράστια διαφωνία.
Οι μεγάλες πολιτείες απαιτούσαν η εκπροσώπηση στην κυβέρνηση να βασίζεται στον πληθυσμό, ώστε να έχουν περισσότερη δύναμη. Από την άλλη, οι μικρές πολιτείες φοβούνταν ότι οι μεγάλοι θα τις “καταπιούν” και ζητούσαν απόλυτη ισότητα.
Η λύση που βρήκαν ήταν ιδιοφυής. Έσπασαν το Κογκρέσο σε δύο ξεχωριστά σώματα (ένα διμερές σύστημα): τη Βουλή και τη Γερουσία.
Η Βουλή: Η Φωνή του Πληθυσμού
Το πρώτο σώμα είναι η Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία ικανοποίησε τις μεγάλες πολιτείες. Έχει 435 μέλη. Εδώ, ο αριθμός των βουλευτών που βγάζει η κάθε πολιτεία εξαρτάται καθαρά από τον πληθυσμό της.
Για παράδειγμα, μια τεράστια πολιτεία όπως η Καλιφόρνια έχει πάρα πολλούς αντιπροσώπους, ενώ μια μικρή, όπως το Ουαϊόμινγκ, εκλέγει μόνο έναν. Αυτό το σώμα εκπροσωπεί άμεσα τη βούληση των πολιτών.
Η Γερουσία: Η Απόλυτη Ισότητα
Το δεύτερο σώμα είναι η Γερουσία, η οποία ικανοποίησε τις μικρές πολιτείες. Εδώ τα πράγματα αλλάζουν εντελώς, καθώς λειτουργεί με την αρχή της Ίσης Εκπροσώπησης.
Κάθε πολιτεία των ΗΠΑ, ανεξάρτητα από το αν έχει 39 εκατομμύρια κατοίκους ή λιγότερους από 600.000, εκλέγει ακριβώς 2 γερουσιαστές.
Αυτό σημαίνει ότι η Γερουσία έχει συνολικά 100 μέλη. Ο σκοπός της είναι να προστατεύει τα συμφέροντα της κάθε πολιτείας ως ξεχωριστής οντότητας.
Σύγκριση Εκπροσώπησης
| Χαρακτηριστικό | Γερουσία (Senate) | Βουλή των Αντιπροσώπων (House) |
| Βάση Εκπροσώπησης | Πολιτεία (Γεωγραφική) | Πληθυσμός (Αριθμητική) |
| Αριθμός ανά Πολιτεία | Σταθερός (2 ανά πολιτεία) | Μεταβλητός (ανάλογα με τον πληθυσμό) |
| Σκοπός | Προστασία των συμφερόντων των πολιτειών ως οντότητες | Άμεση εκπροσώπηση της βούλησης των πολιτών |
Συμπεράσματα
Αυτό το σύστημα δίνει δυσανάλογα μεγάλη δύναμη στις μικρότερες πολιτείες. Ένας ψηφοφόρος σε μια μικρή πολιτεία έχει πολύ μεγαλύτερη «φωνή» στη Γερουσία από έναν ψηφοφόρο στην Καλιφόρνια.
Όμως, το σημαντικότερο είναι πως για να γίνει ένα νομοσχέδιο νόμος του κράτους, πρέπει συνήθως να εγκριθεί και από τα δύο σώματα με την ίδια ακριβώς μορφή.
Έτσι, ούτε οι μεγάλοι μπορούν να καταπιέσουν τους μικρούς (τους σταματά η Γερουσία), ούτε οι μικροί να εμποδίσουν την πρόοδο των μεγάλων (τους σταματά η Βουλή).
Όπως έχουμε δει και στο “The Black Book”, ένα σοβαρό κράτος χτίζεται πάνω σε ακλόνητα θεμέλια και ισορροπίες, όχι σε πρόσκαιρες πλειοψηφίες.
Επίλογος
Διαβάζοντας τον τρόπο που οι ιδρυτές τους μοίρασαν την εξουσία, το μυαλό μου πήγε κατευθείαν στα δικά μας.
Στην Ελλάδα, η εξουσία συγκεντρώνεται σε ένα μόνο σώμα και μια μικρή πλειοψηφία μπορεί να επιβάλει τα πάντα.
Στην Αμερική, η εξουσία κόπηκε στη μέση για να προστατεύεται ο πολίτης.
Οι αποφάσεις που καθορίζουν τη μοίρα των εθνών απαιτούν σοβαρό σχεδιασμό.
Και αυτός ο σχεδιασμός ξεκινά από το ίδιο το Σύνταγμα.
[Διαβάστε στο Μέρος Β το μεγαλύτερο μυστικό της αμερικανικής δύναμης: Τον εκλογικό «μαραθώνιο» και τον ιδιοφυή κανόνα του 1/3 που απαγορεύει στο κράτος να διαλυθεί σε μια νύχτα εκλογών]
#ΗΠΑ #Σύνταγμα #Κογκρέσο #Δημοκρατία #Πολίτης #Εκλογές
