Το Εκλογικό Ρολόι και το Χαλασμένο Ξυπνητήρι

Στο [Μέρος Α της ανάλυσής μας], είδαμε πώς η έννοια της εκλογικής διαδικασίας διαφέρει δραματικά ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Συζητήσαμε για το αμερικανικό ελβετικό ρολόι, το οποίο με τις Ενδιάμεσες Εκλογές του 2026 (όπου εκλέγεται όλη η Βουλή και το 1/3 της Γερουσίας) υπενθυμίζει στον εκάστοτε Πρόεδρο ότι η εξουσία του δεν είναι απόλυτη.

Αντίθετα, ρίξαμε μια ματιά στο δικό μας, ελληνικό «εκλογικό λάστιχο», το οποίο οι κυβερνώντες τεντώνουν και προσαρμόζουν στα μέτρα τους για να αποφύγουν τον ενδιάμεσο λαϊκό έλεγχο, βαφτίζοντας αυτή την τακτική ως «σταθερότητα».

Σήμερα, προχωράμε ένα βήμα παραπέρα για να αναλύσουμε πώς ακριβώς λειτουργούν αυτοί οι μηχανισμοί στην πράξη και πώς οι επαγγελματίες διαμορφωτές της κοινής γνώμης μας πείθουν να αποδεχτούμε το παράλογο ως φυσιολογικό.

Η «Κουτσή Πάπια» ως Θεσμικό Επίτευγμα

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πιθανότητα να μετατραπεί ένας Πρόεδρος σε «κουτσή πάπια» (lame duck) μετά τις ενδιάμεσες εκλογές δεν θεωρείται συστημικό σφάλμα, αλλά η απόλυτη επιτυχία των ιδρυτών του κράτους.

Όταν ο λαός ψηφίζει στα μέσα της προεδρικής θητείας και αφαιρεί την πλειοψηφία από το κυβερνών κόμμα στη Βουλή ή τη Γερουσία, ο Πρόεδρος αναγκάζεται να συνθηκολογήσει.

Δεν μπορεί να περάσει νόμους κατά το δοκούν, δεν μπορεί να διορίσει ανενόχλητος, δεν μπορεί να ξοδέψει ούτε ένα δολάριο χωρίς τη συγκατάθεση των πολιτικών του αντιπάλων.

Αυτό το φρένο αναγκάζει την εκτελεστική εξουσία να αναζητήσει συναινέσεις.

Προστατεύει τους πολίτες από ακραίες νομοθετικές πρωτοβουλίες που δεν έχουν την ευρύτερη κοινωνική αποδοχή.

Ο Αμερικανός ψηφοφόρος γνωρίζει ότι έχει στα χέρια του ένα όπλο ικανό να παραλύσει την αλαζονεία της εξουσίας κάθε 24 μήνες.

Δεν χρειάζεται να περιμένει τέσσερα χρόνια υπομένοντας τα πάντα, επειδή του υποσχέθηκαν προεκλογικά κάτι που δεν τηρήθηκε.

Το Μενού του Έλληνα Μάγειρα και η Σιωπή των «Μικρών»

Αντίθετα, στο δικό μας σύστημα, η έννοια της συναίνεσης και του ενδιάμεσου ελέγχου αντιμετωπίζεται περίπου ως εθνική απειλή.

Ο Έλληνας νομοθέτης, λειτουργώντας ως πολιτικός μάγειρας, φροντίζει να αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού πριν καν στηθούν οι κάλπες.

Ποιος είναι ο στόχος;

Η δημιουργία τεχνητών πλειοψηφιών. Το σύστημα είναι δομημένο έτσι ώστε ένας πολιτικός σχηματισμός που συγκεντρώνει ένα ποσοστό της τάξης του 35% ή 40%, να λαμβάνει «δώρο» δεκάδες έδρες για να ελέγχει το Κοινοβούλιο απόλυτα.

Και το πιο εξοργιστικό;

Σε αυτό το θέατρο σκιών, συνεργοί δεν είναι μόνο οι μεγάλοι, αλλά και οι μικροί.

Ακόμα και τα μικρά κόμματα ή οι επίδοξοι «σωτήρες» που ιδρύουν διαρκώς νέους σχηματισμούς, δεν βγάζουν τσιμουδιά για την ταμπακιέρα.

Κουβέντα δεν κάνουν για να αλλάξει ριζικά όλο το εκλογικό σύστημα προς την κατεύθυνση του πραγματικού και τακτικού ελέγχου της εξουσίας.

Το μόνο που τους νοιάζει είναι να παζαρέψουν ένα συγκεκριμένο άρθρο, το πώς θα κατανεμηθούν τα υπόλοιπα των εδρών ή πώς θα μπουν στη Βουλή.

Και αν ποτέ τεθεί θέμα αλλαγής, το ίδιο το σύστημα έχει φροντίσει να το κάνει ανέκδοτο: για να εφαρμοστεί άμεσα μια Συνταγματική Αναθεώρηση παράδειγμα “περί ευθύνης Υπουργών” απαιτούνται υπερπλειοψηφίες που σπάνια βρίσκονται.

Ακόμα και αν βρεθούν…… η όποια αλλαγή πάει για μετά από δύο ολόκληρες θητείες.

Δηλαδή, συζητάμε για το τι θα ισχύσει μετά από οκτώ χρόνια! Μέχρι τότε, ποιος ζει και ποιος πεθαίνει. Το απόλυτο άλλοθι για να μην αλλάξει ποτέ τίποτα επί της ουσίας.

Εδώ αναλαμβάνουν δράση και οι μηχανισμοί χειραγώγησης.

Δημοσιογράφοι, πολιτικοί αναλυτές και επικοινωνιολόγοι βομβαρδίζουν καθημερινά τον πολίτη με το αφήγημα ότι ένα σύστημα που αποτυπώνει την πραγματική λαϊκή βούληση είναι συνώνυμο της ακυβερνησίας.

Πείθουν τον ψηφοφόρο ότι είναι προτιμότερο να κυβερνάται από ένα κόμμα που νομοθετεί μονοπωλιακά, παρά να απαιτείται συζήτηση, υποχωρήσεις και συνεργασία.

Μας έχουν εθίσει στην ιδέα ότι ο Πρωθυπουργός πρέπει να είναι ένας «νόμιμος δικτάτορας» για τέσσερα χρόνια, ο οποίος δεν κινδυνεύει από καμία ενδιάμεση κάλπη.

Συμπεράσματα

Το συμπέρασμα είναι αμείλικτο: ο τρόπος που διεξάγονται οι εκλογές ορίζει και το ποιος έχει το πραγματικό πάνω χέρι.

Το αμερικανικό σύστημα έχει σχεδιαστεί με βαθιά καχυποψία απέναντι στην κεντρική εξουσία.

Το ελληνικό σύστημα έχει σχεδιαστεί με βαθιά καχυποψία απέναντι στον ίδιο τον ψηφοφόρο.

Εκεί, οι κανόνες είναι σταθεροί και τα πρόσωπα κρίνονται αυστηρά σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Εδώ, τα πρόσωπα κάνουν ό,τι μπορούν για να παραμείνουν σταθερά, αλλάζοντας τους κανόνες όποτε βολεύει τα δικά τους συμφέροντα, με την ένοχη ανοχή όλου του πολιτικού φάσματος.

Επίλογος

Αν η δημοκρατία σημαίνει “εξουσία του λαού”, τότε οφείλουμε να αναρωτηθούμε πόση εξουσία μας απομένει όταν παραδίδουμε τα κλειδιά της χώρας χωρίς δικαίωμα αναθεώρησης για μια ολόκληρη τετραετία.

Δεν πρόκειται για θέμα ιδεολογίας, αριστεράς ή δεξιάς, φιλοαμερικανισμού ή αντιευρωπαϊσμού. Πρόκειται για την καθαρή μηχανική της εξουσίας.

Όσο οι πολίτες αποδέχονται τις αλλοιώσεις του εκλογικού νόμου στο όνομα μιας εικονικής «σταθερότητας» και περιμένουν αλλαγές που θα ισχύσουν σε μια δεκαετία, τόσο οι ηγεμόνες θα συνεχίζουν να μαγειρεύουν ανενόχλητοι.

Το ερώτημα δεν είναι ποιον θα ψηφίσουμε στις επόμενες εκλογές.

Το ερώτημα είναι αν θα διεκδικήσουμε ποτέ ένα σύστημα που θα αναγκάζει την εξουσία να μας φοβάται, όπως συμβαίνει κάθε δύο χρόνια στην άλλη πλευρά του πλανήτη.

…..Και κάπως έτσι φτάσαμε σήμερα : ΕΛΛΑΔΑ 1974–2025: Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΧΕΙΡΙΑΣ

#USA_Elections #Midterms2026 #ΕκλογικόςΝόμος #Σάτιρα #Πολιτική #ΕλλάδαΗΠΑ