🎧 Ακούστε το:👇

Η θεσμική συγκάλυψη, το Άρθρο 86 και η εκκωφαντική σιωπή της αποχής.

Εισαγωγή

Αν στη Σερβία το τραγικό δυστύχημα στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ μετατράπηκε σε έναν ιστορικό κοινωνικό καταλύτη, ικανό να γκρεμίσει συθέμελα ένα «παντοδύναμο», αδιαπέραστο και αλαζονικό καθεστώς δεκατεσσάρων ετών, στην Ελλάδα η σύγχρονη πραγματικότητα παραμένει αποκαρδιωτικά διαφορετική.

• Μπορείτε να διαβάσετε το προηγούμενο Μέρος “Α” εδώ: Κοινωνική Οργή: Η Ανατροπή στη Σερβία και η Εξέγερση (Μέρος Α)

Η ανείπωτη εθνική τραγωδία των Τεμπών, ένα συστημικό έγκλημα υποδομών που συγκλόνισε συθέμελα και τραυμάτισε ανεπανόρθωτα την ελληνική κοινωνία, αντί να αποτελέσει το εφαλτήριο για ουσιαστική κάθαρση, ριζική ανατροπή και απόδοση πραγματικής ευθύνης, εγκλωβίστηκε ταχύτατα στα σκοτεινά γρανάζια ενός καλοκουρδισμένου συστήματος θεσμικής συγκάλυψης.

Η εύλογη απαίτηση των οικογενειών των θυμάτων και εκατομμυρίων ενεργών πολιτών για παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων προσέκρουσε σε ένα ανυπέρβλητο κοινοβουλευτικό και δικαστικό τείχος.

Αυτή η διαρκής στασιμότητα επιβεβαίωσε με τον πιο σκληρό τρόπο πως η κεντρική εξουσία στην Ελλάδα διαθέτει εξειδικευμένους μηχανισμούς για να θωρακίζεται πλήρως απέναντι στις κοινωνικές απαιτήσεις, αγνοώντας επιδεικτικά τη λαϊκή βούληση για δικαιοσύνη και διαφάνεια.

Το Άρθρο 86: Το Απόλυτο Τείχος της Ατιμωρησίας

Το κρισιμότερο συνταγματικό εργαλείο αυτής της πολυεπίπεδης θωράκισης δεν είναι άλλο από το περιβόητο Άρθρο 86 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει το ειδικό καθεστώς ποινικής ευθύνης των υπουργών.

Πρόκειται για μια διάταξη που αρχικά σχεδιάστηκε με σκοπό την προστασία των κυβερνητικών στελεχών από κακόβουλες ή πολιτικά υποκινούμενες διώξεις, αλλά στην πράξη έχει μετατραπεί σε έναν αδιαπέραστο μηχανισμό απαλλαγής από πολιτικές και ποινικές ευθύνες.

Όταν η ογκώδης δικογραφία για τα Τέμπη διαβιβάστηκε στη Βουλή των Ελλήνων, η κυβερνητική πλειοψηφία χρησιμοποίησε πλήρως αυτή τη συνταγματική ασπίδα.

Η σε βάθος κοινοβουλευτική διερεύνηση παρεμποδίστηκε, τα αιτήματα για σύσταση ανεξάρτητης και ουσιαστικής προανακριτικής επιτροπής απορρίφθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, και οι πραγματικές ευθύνες διαχύθηκαν σε ένα απροσδιόριστο πλέγμα γραφειοκρατικών αστοχιών και στο βολικό αφήγημα του «ανθρώπινου λάθους» χαμηλόβαθμων λειτουργών.

Το μήνυμα προς το εκλογικό σώμα ήταν σαφές: η ανώτατη πολιτική ιεραρχία παραμένει στο απυρόβλητο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της καταστροφής.

Η Εργαλειοποίηση του Πόνου και η Απουσία Ηγεσίας

Πέρα από τα θεσμικά εμπόδια, η διάχυτη αγανάκτηση των πολιτών ήρθε αντιμέτωπη με έντονα φαινόμενα πολιτικής εκμετάλλευσης και επικοινωνιακής διαχείρισης.

Κομματικοί μηχανισμοί, αυτόκλητοι προστάτες των θεσμών και πρόσωπα του δημόσιου βίου επιχείρησαν να κεφαλαιοποιήσουν εκλογικά τον πόνο των οικείων των θυμάτων και το συλλογικό πένθος.

Αντί να συγκροτηθεί ένα ενιαίο, συμπαγές κοινωνικό μέτωπο με ξεκάθαρους θεσμικούς στόχους, η δημόσια συζήτηση κατακερματίστηκε σε επιμέρους μικροκομματικές αντιπαραθέσεις.

Οι τοξικές συγκρούσεις στα τηλεοπτικά πάνελ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποπροσανατόλισαν την κοινή γνώμη από την ουσία του προβλήματος, δημιουργώντας τεχνητές πολώσεις και άγονες αντιπαραθέσεις.

Χωρίς μια συγκροτημένη, ανεξάρτητη εκπροσώπηση και μια ηγεσία με σαφές στρατηγικό όραμα για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης, η κοινωνική οργή έχασε σταδιακά τον ριζοσπαστικό της δυναμισμό, οδηγώντας τη βάση της κοινωνίας σε κόπωση και παραίτηση.

Το Φαινόμενο της Αποχής: Μια Σιωπηλή, Πολιτική Απεργία

Η αναπόφευκτη συνέπεια αυτής της συστηματικής ματαίωσης δεν εκδηλώθηκε με τη μορφή παρατεταμένων λαϊκών εξεγέρσεων στους δρόμους, αλλά με τη μαζική, εκκωφαντική αποχή από τις πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις.

Με τα ποσοστά συμμετοχής να καταγράφουν ιστορικά χαμηλά και την αποχή να αγγίζει ή και να υπερβαίνει το 60%, καθίσταται σαφές ότι η κοινωνία βρίσκεται σε κατάσταση αποστασιοποίησης.

Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί ένδειξη αδιαφορίας, τεμπελιάς ή πολιτικού αναλφαβητισμού της νέας γενιάς, όπως συχνά ισχυρίζονται οι συστημικές αναλύσεις.

Αντιθέτως, συνιστά μια συνειδητή πράξη πολιτικής απεργίας.

Ο πολίτης, αντιλαμβανόμενος ότι το υφιστάμενο σύστημα εξουσίας αυτοπροστατεύεται μέσω νομικών μηχανισμών και ανακυκλώνει τα ίδια πρόσωπα, επιλέγει να αποσύρει τη νομιμοποίησή του.

Η άρνηση συμμετοχής στην κάλπη αντικατοπτρίζει τη βαθιά πεποίθηση ότι η ψήφος έχει απωλέσει τη μεταρρυθμιστική της ισχύ.

Επίλογος: Το Επικίνδυνο Κενό Εκπροσώπησης

Η αντιπαραβολή της κατάστασης στην Ελλάδα με τις εξελίξεις στη Σερβία αναδεικνύει θεμελιώδεις διαφορές στην αντίδραση της κοινωνίας των πολιτών.

Ενώ στη Σερβία οι πολίτες κατόρθωσαν να υπερβούν τον φόβο και να ασκήσουν άμεση πίεση στο πολιτικό σύστημα, στην Ελλάδα ο κρατικός μηχανισμός απορρόφησε τους κραδασμούς, επιβάλλοντας ένα κλίμα κοινωνικής απογοήτευσης και ιδιώτευσης.

Αυτό το διευρυνόμενο έλλειμμα πολιτικής εκπροσώπησης συνιστά υπαρξιακό κίνδυνο για τους δημοκρατικούς θεσμούς.

Μια κυβέρνηση που αντλεί την εξουσία της από ένα μικρό μόνο ποσοστό του συνολικού εκλογικού σώματος στερείται ευρείας κοινωνικής νομιμοποίησης. Σε συνθήκες πολιτικής αποξένωσης, η σταθερότητα αποδεικνύεται εύθραυστη.

Οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης εκπροσώπησης, η πιθανότητα πολιτικής αποσταθεροποίησης και οι συνακόλουθοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι για τη χώρα θα αναλυθούν διεξοδικά στο τρίτο και τελικό μέρος του αφιερώματος.

Προτεινόμενα Άρθρα

• ΕΛΛΑΔΑ 1974–2025: Η ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΧΕΙΡΙΑΣ
• ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1974 – 2025: Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΙΟΝΙ

Μουσική επένδυση ηχητικού άρθρου:

Music: Ignis by Scott Buckley https://www.scottbuckley.com.au/

License: Creative Commons — Attribution 4.0 International — CC BY 4.0

Free Download / Stream: https://links.al/3Pb

Music promoted by Audio Library: https://links.al/youtube

#Κοινωνία #Οργή #Τέμπη #Αποχή #Άρθρο86 #Δικαιοσύνη #Φωνή_Εντός