Οι Υπόλοιπες Δυνάμεις και η Παγκόσμια Διάσταση της Σύγκρουσης

Εισαγωγή

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1930, η ευρωπαϊκή κρίση δεν είναι πλέον ένα απομονωμένο φαινόμενο. Αν και η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων, η πορεία προς τον Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος διαμορφώνεται και από τη στάση άλλων μεγάλων δυνάμεων.

• Μπορείτε να διαβάσετε το προηγούμενο μέρος εδώ: Οι Αδύναμοι Νικητές και η Πολιτική του Κατευνασμού

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σοβιετική Ένωση και η Ιαπωνία δεν λειτουργούν στο περιθώριο. Αντίθετα, με τις επιλογές τους επηρεάζουν άμεσα τη διαμόρφωση ενός παγκόσμιου περιβάλλοντος έντασης.

Η σύγκρουση που έρχεται δεν θα περιοριστεί στην Ευρώπη. Τα χαρακτηριστικά της έχουν ήδη παγκόσμια διάσταση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες: Ισχύς χωρίς Άμεση Παρέμβαση

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν την ισχυρότερη οικονομική δύναμη της εποχής, αλλά η πολιτική τους δεν αντανακλά αυτή την ισχύ στο διεθνές επίπεδο. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η αμερικανική κοινωνία στρέφεται προς τον απομονωτισμό.

Η εμπλοκή στον προηγούμενο πόλεμο θεωρείται από πολλούς ως ένα λάθος που δεν πρέπει να επαναληφθεί. Η χώρα επικεντρώνεται στην εσωτερική της ανάπτυξη και στην αντιμετώπιση των συνεπειών της Μεγάλη Ύφεση.

Παρά τη στρατιωτική της δυνατότητα, δεν αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην αποτροπή της ευρωπαϊκής κρίσης. Η στάση αυτή δημιουργεί ένα σημαντικό κενό ισχύος, καθώς καμία άλλη δύναμη δεν μπορεί να αναλάβει τον ίδιο ρόλο ισορροπίας.

Η επιλογή της μη άμεσης εμπλοκής δεν σημαίνει αδυναμία. Σημαίνει αναβολή.

Η Σοβιετική Ένωση: Ασφάλεια μέσα από Ισχύ

Η Σοβιετική Ένωση βρίσκεται σε διαφορετική φάση. Μετά τον Ρωσικός Εμφύλιος Πόλεμος, η προτεραιότητά της είναι η εσωτερική σταθερότητα και η βιομηχανική ανάπτυξη.

Η ηγεσία της αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο που προέρχεται από την άνοδο της Γερμανίας. Ωστόσο, η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις δυτικές δυνάμεις καθιστά δύσκολη τη συνεργασία. Οι προσπάθειες για συλλογική ασφάλεια δεν αποδίδουν.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Σοβιετική Ένωση επιλέγει μια πιο ρεαλιστική στρατηγική. Το 1939, υπογράφει το Σύμφωνο Μολότοφ–Ρίμπεντροπ με τη Γερμανία. Η συμφωνία αυτή δεν αποτελεί ένδειξη συμμαχίας, αλλά προσπάθεια αποφυγής άμεσης σύγκρουσης και εξασφάλισης χρόνου.

Η επιλογή αυτή επηρεάζει καθοριστικά την πορεία των γεγονότων.

Η Ιαπωνία: Επέκταση στην Ασία

Η Ιαπωνία ακολουθεί μια ξεκάθαρα επεκτατική στρατηγική. Η ανάγκη για φυσικούς πόρους και η επιθυμία για περιφερειακή κυριαρχία οδηγούν σε συνεχείς στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η Ιαπωνική Εισβολή στην Κίνα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η σύγκρουση αυτή δεν είναι τοπική. Έχει ήδη στοιχεία μεγάλης κλίμακας και δείχνει ότι ο πόλεμος έχει ξεκινήσει σε ένα μέρος του κόσμου πριν επεκταθεί αλλού.

Παράλληλα, οι συγκρούσεις με τη Σοβιετική Ένωση, όπως οι Σοβιετοϊαπωνικές Συγκρούσεις, δείχνουν ότι η ένταση δεν περιορίζεται μόνο σε έναν άξονα.

Η Ασία μετατρέπεται σε ανεξάρτητο, αλλά συνδεδεμένο, πεδίο σύγκρουσης.

Η Σύνδεση των Μετώπων

Μέχρι το 1939, οι κρίσεις στην Ευρώπη και στην Ασία δεν είναι απομονωμένες μεταξύ τους. Υπάρχει μια σταδιακή σύνδεση που οδηγεί σε μια παγκόσμια σύγκρουση.

Οι μεγάλες δυνάμεις δεν δρουν σε κενό. Οι επιλογές τους επηρεάζουν η μία την άλλη. Η απουσία συντονισμού και η έλλειψη κοινής στρατηγικής δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι επιθετικές κινήσεις δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά.

Η διεθνής τάξη δεν καταρρέει απότομα. Διαβρώνεται σταδιακά.

Ένα Παγκόσμιο Σύστημα σε Μετάβαση

Το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της περιόδου είναι ότι το διεθνές σύστημα αλλάζει χαρακτήρα. Από ένα ευρωπαϊκό σύστημα ισορροπίας, μετατρέπεται σε ένα παγκόσμιο σύστημα ανταγωνισμού.

Οι συγκρούσεις δεν περιορίζονται σε μια περιοχή. Επεκτείνονται και συνδέονται. Οι οικονομίες, οι στρατοί και οι πολιτικές στρατηγικές λειτουργούν πλέον σε παγκόσμια κλίμακα.

Ο πόλεμος που έρχεται δεν θα είναι απλώς μεγαλύτερος. Θα είναι διαφορετικός.

Επίλογος

Οι επιλογές των Ηνωμένων Πολιτειών, της Σοβιετικής Ένωσης και της Ιαπωνίας διαμορφώνουν καθοριστικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο ξεσπά ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Καμία από αυτές τις δυνάμεις δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Η κατανόηση του ρόλου τους δείχνει ότι ο πόλεμος δεν είναι αποτέλεσμα μιας μόνο χώρας ή μιας μόνο απόφασης. Είναι αποτέλεσμα ενός συστήματος που μεταβάλλεται και αποτυγχάνει να διατηρήσει την ισορροπία του.

Ο κόσμος του 1939 δεν είναι πλέον ευρωπαϊκός. Είναι παγκόσμιος.

Στο επόμενο μέρος

Στο επόμενο μέρος θα δούμε πώς ξεσπά ο πόλεμος με την εισβολή στην Πολωνία και πώς η Ευρώπη περνά από την ένταση στη γενικευμένη σύγκρουση. Η Έναρξη του Πολέμου και η Εισβολή στην Πολωνία

Hashtags

#WWII #ΒΠαγκόσμιοςΠόλεμος #ΗΠΑ #ΕΣΣΔ #Ιαπωνία #Ιστορία #Γεωπολιτική #Μεσοπόλεμος #Πόλεμος