Οι Αδύναμοι Νικητές και η Πολιτική του Κατευνασμού
Εισαγωγή
Στο τέλος του Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η Βρετανία και η Γαλλία βρίσκονται στη θέση των νικητών. Ωστόσο, η νίκη αυτή δεν συνοδεύεται από την ισχύ που θα επέτρεπε τη διατήρηση της διεθνούς τάξης που οι ίδιες δημιούργησαν. Αντίθετα, οι δύο χώρες εισέρχονται στη δεκαετία του 1930 με περιορισμένες δυνατότητες, εσωτερικά προβλήματα και έντονη επιθυμία αποφυγής μιας νέας σύγκρουσης.
- Μπορείτε να διαβάσετε το προηγούμενο μέρος εδώ: Η Άνοδος της Γερμανίας και η Μετατροπή της σε Δύναμη Πολέμου
Αυτή η πραγματικότητα διαμορφώνει τη στάση τους απέναντι στην άνοδο της Γερμανίας. Αντί για άμεση αντίδραση, επιλέγουν μια στρατηγική που θα μείνει γνωστή ως πολιτική κατευνασμού. Η επιλογή αυτή δεν προκύπτει από αδυναμία κατανόησης της απειλής, αλλά από συνδυασμό φόβου, υπολογισμού και περιορισμένων επιλογών.
Η Κόπωση από τον Πόλεμο
Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος αφήνει βαθιά σημάδια στις κοινωνίες της Βρετανίας και της Γαλλίας. Οι ανθρώπινες απώλειες, η οικονομική επιβάρυνση και η κοινωνική αναστάτωση δημιουργούν μια έντονη αντίθεση προς οποιαδήποτε νέα στρατιωτική σύγκρουση.
Η κοινή γνώμη δεν είναι πρόθυμη να στηρίξει έναν νέο πόλεμο. Οι πολιτικές ηγεσίες λαμβάνουν υπόψη αυτή την πραγματικότητα. Η προτεραιότητα γίνεται η διατήρηση της ειρήνης, ακόμη και αν αυτό απαιτεί παραχωρήσεις.
Η εμπειρία του προηγούμενου πολέμου λειτουργεί ως περιοριστικός παράγοντας για τις αποφάσεις τους.
Οικονομικοί Περιορισμοί και Πολιτική Αστάθεια
Η οικονομική κατάσταση των δύο χωρών δεν επιτρέπει εύκολες στρατιωτικές επιλογές. Η Μεγάλη Ύφεση επηρεάζει σοβαρά τις οικονομίες τους, περιορίζοντας τη δυνατότητα επενδύσεων σε εξοπλισμούς και στρατιωτική προετοιμασία.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν πολιτικές πιέσεις και κοινωνικές εντάσεις. Η διατήρηση της εσωτερικής σταθερότητας γίνεται εξίσου σημαντική με την αντιμετώπιση των εξωτερικών απειλών.
Η στρατηγική τους δεν βασίζεται μόνο σε διεθνείς υπολογισμούς, αλλά και σε εσωτερικούς περιορισμούς.
Η Πολιτική του Κατευνασμού
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, διαμορφώνεται η πολιτική του κατευνασμού. Η βασική ιδέα είναι ότι οι διεκδικήσεις της Γερμανίας μπορούν να ικανοποιηθούν σε κάποιο βαθμό, ώστε να αποφευχθεί μια γενικευμένη σύγκρουση.
Οι ηγεσίες της Βρετανίας και της Γαλλίας θεωρούν ότι ορισμένες από τις απαιτήσεις της Γερμανίας είναι δικαιολογημένες, ειδικά σε σχέση με τις επιπτώσεις της Συνθήκη των Βερσαλλιών. Πιστεύουν ότι μέσω διαπραγματεύσεων μπορεί να διατηρηθεί η ειρήνη.
Ωστόσο, αυτή η στρατηγική βασίζεται σε μια κρίσιμη υπόθεση: ότι η Γερμανία θα περιορίσει τις απαιτήσεις της μόλις ικανοποιηθούν ορισμένοι στόχοι.
Το Όριο του Κατευνασμού
Η πραγματικότητα αποδεικνύεται διαφορετική. Η Γερμανία, υπό τον Adolf Hitler, δεν επιδιώκει περιορισμένες αλλαγές, αλλά συνολική ανατροπή της υπάρχουσας τάξης.
Η Συμφωνία του Μονάχου το 1938 αποτελεί το αποκορύφωμα της πολιτικής κατευνασμού. Η παραχώρηση της Σουδητίας στη Γερμανία γίνεται με την ελπίδα ότι θα διασφαλιστεί η ειρήνη. Αντί όμως να σταματήσει η επέκταση, η Γερμανία ενισχύει τη θέση της και συνεχίζει τις διεκδικήσεις της.
Η πολιτική που σχεδιάστηκε για να αποτρέψει τον πόλεμο καταλήγει να τον καθυστερεί, χωρίς να τον αποφεύγει.
Η Αποτυχία της Στρατηγικής
Η αποτυχία της πολιτικής κατευνασμού δεν οφείλεται μόνο στις επιλογές της Βρετανίας και της Γαλλίας. Οφείλεται και στη φύση του διεθνούς συστήματος της εποχής.
Η έλλειψη συντονισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, η απουσία εμπιστοσύνης και η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι επιθετικές δυνάμεις μπορούν να κινηθούν με σχετική ελευθερία.
Η Βρετανία και η Γαλλία δεν είναι αδιάφορες. Είναι περιορισμένες. Και αυτοί οι περιορισμοί καθορίζουν τις επιλογές τους.
Η Μετάβαση στην Αναπόφευκτη Σύγκρουση
Μέχρι το 1939, γίνεται σαφές ότι η πολιτική του κατευνασμού έχει φτάσει στα όριά της. Η Γερμανία δεν δείχνει καμία πρόθεση να περιορίσει τις κινήσεις της. Αντίθετα, προετοιμάζεται για περαιτέρω επέκταση.
Η Βρετανία και η Γαλλία αρχίζουν να αναθεωρούν τη στάση τους, αλλά ο χρόνος έχει ήδη χαθεί. Η στρατιωτική ισορροπία έχει μεταβληθεί και οι επιλογές έχουν περιοριστεί.
Η σύγκρουση δεν μπορεί πλέον να αποφευχθεί.
Επίλογος
Η πολιτική του κατευνασμού αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα στρατηγικής επιλογής υπό πίεση. Δεν είναι απλώς ένα λάθος. Είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων συνθηκών, περιορισμών και αντιλήψεων.
Η κατανόηση αυτής της πολιτικής βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι δημοκρατικές δυνάμεις δεν αντέδρασαν έγκαιρα και γιατί η Γερμανία κατάφερε να ενισχύσει τη θέση της πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η ιστορία αυτή δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Δείχνει πώς οι επιλογές που γίνονται για να αποφευχθεί μια σύγκρουση μπορούν, υπό ορισμένες συνθήκες, να οδηγήσουν σε αυτήν.
Στο επόμενο μέρος
Στο επόμενο μέρος θα εξετάσουμε τον ρόλο των υπόλοιπων μεγάλων δυνάμεων, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σοβιετική Ένωση και η Ιαπωνία, και θα δούμε πώς οι στρατηγικές τους επιλογές επηρεάζουν την πορεία προς τον πόλεμο. Οι Υπόλοιπες Δυνάμεις και η Παγκόσμια Διάσταση της Σύγκρουσης
Hashtags
#WWII #ΒΠαγκόσμιοςΠόλεμος #Κατευνασμός #Ιστορία #Ευρώπη #Hitler #Γεωπολιτική #Πόλεμος #Μεσοπόλεμος
