Η αλαζονεία της εξουσίας, φουσκώνει επικίνδυνα σαν τον βάτραχο του Αισώπου. Η ψευδαίσθηση του μεγέθους .

Εισαγωγή

Σε έναν βάλτο που δεν θυμίζει σε τίποτα τους συνηθισμένους, γεμάτο χρυσά νούφαρα και μαρμάρινα βατράχια, ζει ένας βάτραχος διαφορετικός από τους άλλους.

Δεν του αρκεί απλώς να κρώζει· θέλει το κόασμά του να ακούγεται σε όλη την οικουμένη. Το νούφαρό του, όπως διατείνεται, είναι το καλύτερο, το μεγαλύτερο, το πιο εντυπωσιακό νούφαρο στην ιστορία των νούφαρων — «tremendous», όπως θα έλεγε και ο ίδιος.

Όμως, η πραγματικότητα του βάλτου σπάνια περιορίζεται στις ψευδαισθήσεις ενός αμφιβίου. Εκεί έξω περπατούν βόδια: τεράστιες, βαριές γεωπολιτικές και οικονομικές κρίσεις.

Και ο βάτραχός μας, αντί να τα αντιμετωπίσει με τη λογική του μεγέθους του, αποφασίζει να αναμετρηθεί μαζί τους ρουφώντας αέρα.

Το Σύνδρομο της Υπερδύναμης και η Ψευδαίσθηση του Ηγέτη

Το φαινόμενο, φυσικά, δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε έναν ένοικο του Λευκού Οίκου.

Αποτελεί το χρόνιο σύμπτωμα μιας ολόκληρης υπερδύναμης που έχει συνηθίσει να βλέπει τον εαυτό της ως τον μοναδικό ρυθμιστή του βάλτου.

Η τακτική των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως και κάθε ηγέτη που πιστεύει ότι η ιστορία τού χρωστάει υποταγή, βασίζεται στην ίδια οφθαλμαπάτη:

• Συγχέουν την επιρροή του παρελθόντος με τη διαρκή αλαζονεία του παρόντος.

• Όταν ένας αρχηγός κράτους ανεβαίνει στο πιο ψηλό νούφαρο, συχνά ξεχνάει ότι το παγκόσμιο οικοσύστημα γύρω του αλλάζει.
• Νομίζει πως μπορεί να διατάζει τα γεωπολιτικά φαινόμενα, να επιβάλλει μονομερώς τους κανόνες και να αγνοεί την ανάδυση νέων, πραγματικών δυνάμεων.

Είναι η κλασική πλάνη της εξουσίας:

• Η πεποίθηση ότι το μέγεθος του πολιτικού εγώ μπορεί να υποκαταστήσει το πραγματικό εκτόπισμα.

Η Στρατηγική του “Φουσκώματος”

Κάθε φορά που ένα νέο βόδι εμφανίζεται στον ορίζοντα, ο βάτραχος παίρνει μια βαθιά ανάσα. Η ρητορική του βασίζεται στην απόλυτη υπερβολή. Φουσκώνει τα μάγουλά του, τεντώνει το δέρμα του και πουλάει μια εικόνα απόλυτης, σχεδόν θεϊκής, ισχύος.

Στον δικό του καθρέφτη, δεν είναι πια βάτραχος, αλλά ένας γίγαντας που μπορεί να ποδοπατήσει το βόδι. Είναι, άραγε, αυτή μια αυθόρμητη αντίδραση ή μια καλοκουρδισμένη πολιτική τακτική;

Η απάντηση κρύβεται στο πώς αντιλαμβάνεται την εξουσία: όχι ως εργαλείο επίλυσης των πραγματικών προβλημάτων, αλλά αποκλειστικά ως θέαμα. Όσο πιο πολύ φουσκώνει, τόσο περισσότερα βλέμματα τραβάει πάνω του.

Ο Ρόλος των Αναλυτών και η Σύγχυση των Πολιτών

Εδώ, όμως, το παραμύθι του Αισώπου συναντά τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Γύρω από τον βάτραχο δεν υπάρχουν μόνο άλλα βατράχια, αλλά ένα ολόκληρο οικοσύστημα από δημοσιογράφους, επικοινωνιολόγους και επαγγελματίες αναλυτές. Είναι όλοι εκείνοι που παρεμβάλλονται ανάμεσα στα κέντρα αποφάσεων και στους απλούς πολίτες.

Αντί να επισημάνουν το προφανές —ότι δηλαδή έχουμε απλώς ένα αμφίβιο που φουσκώνει επικίνδυνα—, αρχίζουν να “μεταφράζουν” το κόασμά του.

Οι μεν τον αποθεώνουν ως ιδιοφυΐα που αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, οι δε τον περιγράφουν ως το απόλυτο τέρας που θα καταπιεί τον πλανήτη.

Τι καταφέρνουν με αυτό;

Να θολώνουν την κρίση του πολίτη.

Μετατρέπουν τον αέρα κοπανιστό σε «υψηλή στρατηγική» ή σε «υπαρξιακή απειλή», χειραγωγώντας τις μάζες για να κρατήσουν τα δικά τους γρανάζια λαδωμένα.

Ο πολίτης, βομβαρδισμένος από αυτή την υπερανάλυση και την προπαγάνδα, χάνει την ουσία:

• Το γεγονός ότι ο βάτραχος παραμένει βάτραχος.

Συμπεράσματα

Η υπερβολική φιλοδοξία και η άρνηση της πραγματικότητας δεν είναι απλώς ένα ψυχολογικό χαρακτηριστικό ενός ηγέτη, αλλά ένα εργαλείο επιβίωσης ενός ολόκληρου συστήματος.

Το θέαμα τρέφεται από την υπερβολή. Όσο ο βάτραχος φουσκώνει, η βιομηχανία της ενημέρωσης και της ανάλυσης πουλάει εισιτήρια για το σόου.

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι σε αυτό το θέατρο του παραλόγου, τα εισιτήρια τα πληρώνουν πάντα οι απλοί πολίτες, οι οποίοι καλούνται να ζήσουν με τις συνέπειες όταν το δέρμα αρχίσει να τεντώνει επικίνδυνα.

Επίλογος

Αλήθεια, πόσο αέρα μπορεί να χωρέσει ένας πολιτικός εγωισμός πριν η ίδια η φυσική –και η αδυσώπητη πραγματικότητα– τον αναγκάσει να σκάσει με κρότο;

Και όταν τελικά ακουστεί αυτός ο κρότος, ποιος θα καθαρίσει τον βάλτο από τα υπολείμματα της ψευδαίσθησης;

Το βόδι σίγουρα θα συνεχίσει να βόσκει αμέριμνο.

Εμείς, όμως, είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε το κενό που θα αφήσει πίσω της η ψευδαίσθηση;

Αν σας άρεσε τότε διαβάστε και εδώ: Πάμε μια βόλτα στο Ιράν

#Τραμπ #Αίσωπος #Υπερβολή #Πολιτική #Σάτιρα