Όταν η γεωπολιτική πρόβλεψη συναντά το ανέκδοτο με τους Ινδιάνους και τα ξύλα
Εισαγωγή
Ζούμε στην εποχή της απόλυτης «βεβαιότητας» που καταλήγει σε απόλυτο κουβά. Αν προσέξετε τις τελευταίες ημέρες, οι γεωπολιτικοί αναλυτές, οι άνθρωποι που παλαιότερα προέβλεπαν μέχρι και το χρώμα της κάλτσας του Πούτιν, έχουν πάθει μια ξαφνική κρίση σεμνότητας. Μετά το «φιάσκο» των προβλέψεων στον πόλεμο της Ουκρανίας –που κατά τα λεγόμενά τους θα κρατούσε τρεις μέρες και κοντεύει να βγάλει ρίζες– τώρα στο θέμα του Ιράν τηρούν σιγή ιχθύος. Ή μάλλον, χρησιμοποιούν τη νέα τους αγαπημένη φράση: «Η κατάσταση είναι ρευστή».
Το Μοντέλο της Επιστήμης και το Παράθυρο της Γεωπολιτικής
Αναρωτιέται κανείς, γιατί οι αναλυτές δεν δανείζονται τα μοντέλα των μετεωρολόγων; Οι μετεωρολόγοι έχουν δορυφόρους, αλγόριθμους και μαθηματικά. Όταν λένε ότι θα βρέξει στις 15:00, στις 15:05 ανοίγεις ομπρέλα. Οι γεωπολιτικοί αναλυτές, από την άλλη, έχουν «πηγές», γραβάτες και μια εκπληκτική ικανότητα να κοιτάζουν έξω από το παράθυρο και να βλέπουν αυτό που θέλουν οι χρηματοδότες τους να δουν.
Αυτή η κατάσταση μου θυμίζει ένα κλασικό ανέκδοτο από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Κάποτε ένας Κυβερνήτης στην Αμερική πήρε τηλέφωνο τον τοπικό μετεωρολογικό σταθμό. — «Τι προβλέπεις για τον χειμώνα;» ρωτάει τον ειδικό. Ο μετεωρολόγος κοιτάζει λίγο από το παράθυρο και απαντά με στόμφο: — «Θα έχουμε βαρύ χειμώνα. Εκδώστε οδηγίες για έκτακτα μέτρα».
Η Προφητεία των Ινδιάνων
Ο Κυβερνήτης, θορυβημένος, δίνει οδηγίες για προετοιμασία. Μετά από λίγο όμως, τον τρώει η αμφιβολία. Ξαναπαίρνει τηλέφωνο. — «Πόσο βαρύς θα είναι τελικά αυτός ο χειμώνας;» Ο μετεωρολόγος ξανακοιτάζει από το παράθυρο: — «Πολύ βαρύς! Πάρτε κι άλλα μέτρα!». Ο Κυβερνήτης βγάζει νέες οδηγίες, αλλά αρχίζει να φοβάται μην σπείρει τον πανικό. Ξαναπαίρνει για τρίτη φορά: — «Ρε συ, είσαι σίγουρος; Μήπως ετοιμαζόμαστε τζάμπα;» Και ο μετεωρολόγος του απαντά αφοπλιστικά: — «Μα δεν βλέπεις τους Ινδιάνους; Έχουν κατεβάσει το μισό βουνό σε ξύλα!»
Συμπεράσματα
Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα στα γεωπολιτικά «πάνελ». Οι αναλυτές μας δεν είναι επιστήμονες· είναι παρατηρητές των «Ινδιάνων». Περιμένουν να δουν αν το Ισραήλ μετακινεί μεραρχίες, αν το Ιράν ξεσκονίζει τους εκτοξευτές ή αν ο Μασκ έγραψε κάτι στο X (πρώην Twitter) για να μας πουν αν θα έχουμε «γεωπολιτικό χειμώνα».
Δεν έχουν μοντέλο. Έχουν τη «σφεντόνα» της επικαιρότητας. Αν οι πύραυλοι φύγουν, θα πουν «σας τα λέγαμε». Αν δεν φύγουν, θα πουν «η αποτροπή λειτούργησε». Πάντα μέσα, πάντα έξω, και πάντα με το ίδιο σοβαρό ύφος του ανθρώπου που ξέρει τι ξύλα μαζεύουν οι άλλοι στο βουνό.
Επίλογος
Τελικά, ποιος χειραγωγεί ποιον; Μήπως οι αναλυτές περιμένουν την πραγματικότητα για να φτιάξουν το αφήγημά τους, ή μήπως η πραγματικότητα έχει κουραστεί να διαψεύδει τις «πεφωτισμένες» προβλέψεις τους; Το σίγουρο είναι ένα: αν δείτε τους αναλυτές να φορούν παλτό στην τηλεόραση, αρχίστε να μαζεύετε ξύλα. Όχι γιατί ξέρουν κάτι παραπάνω, αλλά γιατί είδαν κάποιον άλλον να το κάνει.
#αναλυτές #γεωπολιτική #σάτιρα #πρόβλεψη #Ιράν
