Οι πραγματικοί ωφελημένοι πίσω από την ενεργειακή ασφυξία: Αγορές, ανταγωνιστές και παγκόσμιες ατζέντες.

Εισαγωγή

Στο Μέρος I της ανάλυσής μας, αποδομήσαμε τον γενικευμένο πανικό και είδαμε μέσα από τα επίσημα στοιχεία ότι η ενδεχόμενη διακοπή των ροών από τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί μια βαθιά ασύμμετρη απειλή. Ενώ οι βιομηχανικές χώρες της Ασίας και ο αναπτυσσόμενος κόσμος βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα της απόλυτης ενεργειακής ασφυξίας και του τεχνικού εγκλωβισμού, η Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν τις εναλλακτικές για να αποφύγουν το μπλακάουτ, αντιμετωπίζοντας κυρίως ανατιμήσεις. Όταν, λοιπόν, το κόστος μιας κρίσης κατανέμεται τόσο άνισα στον παγκόσμιο χάρτη, οφείλουμε να περάσουμε στο επόμενο, κρίσιμο ερώτημα: ποιοι είναι αυτοί που τελικά επωφελούνται;

Οι Ενεργειακοί Ανταγωνιστές Εκτός Κόλπου

Είναι αναγκαίο να στρέψουμε το βλέμμα στους μεγάλους παραγωγούς ενέργειας που βρίσκονται εκτός της ζώνης της Μέσης Ανατολής. Πώς, για παράδειγμα, βλάπτεται η αμερικανική βιομηχανία σχιστολιθικού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) όταν οι παγκόσμιες τιμές εκτοξεύονται; Το υψηλό κόστος εξόρυξης στις ΗΠΑ μετατρέπεται ξαφνικά σε πηγή υπερκερδών, ενώ η χώρα καθίσταται ο απόλυτος ρυθμιστής για τις αγορές της Δύσης. Αντίστοιχα, μήπως μια τέτοια γεωπολιτική εμπλοκή δεν λειτουργεί ως το τέλειο σωσίβιο για τη Ρωσία; Η άνοδος των τιμών γεμίζει τα κρατικά της ταμεία, την ώρα που οι δικές της, εναλλακτικές ροές αποκτούν στρατηγική σημασία. Ποιος, τελικά, χάνει πραγματικά όταν ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής βγαίνει εκτός παιχνιδιού;

Ο Γεωπολιτικός Στραγγαλισμός της Ασίας

Η βιομηχανική παραγωγή απαιτεί τεράστιες, αδιάλειπτες ροές φθηνής ενέργειας. Αν τα εργοστάσια παραγωγής μικροτσίπ της Ταϊβάν, τα ναυπηγεία της Νότιας Κορέας και οι τεράστιες κινεζικές και ινδικές μονάδες παραλύσουν λόγω του ενεργειακού και τεχνικού τους εγκλωβισμού στα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής, ποιος παίρνει το προβάδισμα στον παγκόσμιο ανταγωνισμό; Το κλείσιμο του Περσικού αποτελεί το απόλυτο εργαλείο οικονομικού πολέμου ενάντια στις ασιατικές δυνάμεις, χωρίς να χρειαστεί να ριφθεί ούτε μία σφαίρα. Είναι άραγε απλή σύμπτωση ότι η απόλυτη εξάρτηση της Ασίας από τα Στενά μετατρέπεται στη μεγαλύτερη γεωπολιτική της ομηρία;

Οι Αγορές και η Επιτάχυνση των Ατζεντών

Στα κέντρα λήψης αποφάσεων, οι μηχανισμοί δεν λειτουργούν με γνώμονα την κοινωνική ευαισθησία. Τα μεγάλα επενδυτικά ταμεία (hedge funds) και οι πολυεθνικές εμπορίας εμπορευμάτων κερδίζουν από την ίδια την αστάθεια. Η κερδοσκοπία παράγει αμύθητο πλούτο πριν καν η κρίση κορυφωθεί. Παράλληλα, μήπως ένα οξύ, διαρκές ενεργειακό σοκ δεν αποτελεί την ιδανική συνθήκη για να επιβληθούν νέες, σκληρές πολιτικές; Η βίαιη επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, η επιβολή νέων περιβαλλοντικών φόρων και η αποδοχή της μείωσης του βιοτικού επιπέδου ως μιας «αναγκαίας πλανητικής θυσίας», περνούν πολύ πιο ομαλά στους πολίτες υπό το καθεστώς μιας διαρκούς έκτακτης ανάγκης.

Συμπεράσματα

Πίσω από την κουρτίνα της ενημέρωσης, η λογική των αριθμών δείχνει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Η κρίση στον Περσικό Κόλπο δεν είναι απλώς ένα γεωπολιτικό ατύχημα, αλλά ένας μηχανισμός αναδιανομής ισχύος. Οι ανταγωνιστικές δυνάμεις και οι αγορές κεφαλαιοποιούν την αστάθεια, την ώρα που το πραγματικό κόστος μετακυλίεται αμείλικτα στους πολίτες, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν τον λογαριασμό μιας γεωπολιτικής παρτίδας στην οποία δεν ερωτήθηκαν ποτέ.

Επίλογος

Διαβάζοντας πίσω από τις γραμμές των αναλύσεων, οφείλουμε να παραμένουμε κριτικοί. Όταν οι εξελίξεις πιέζουν τη βάση της κοινωνίας, το πρώτο ερώτημα που πρέπει να θέτουμε δεν είναι μόνο το πώς θα αντέξουμε, αλλά το ποιος εισπράττει το τίμημα της δικής μας συμπίεσης.

#Περσικός #Κρίση #Ενέργεια #Αγορές #Γεωπολιτική