Το Πελατειακό Κράτος ως Μηχανισμός Ομηρίας
Εισαγωγή
Στο προηγούμενο άρθρο (δείτε εδώ το Μέρος Α), αναλύσαμε πώς η εγχώρια ελίτ αντιμετωπίζει τον οικονομικά και παραγωγικά ανεξάρτητο πολίτη ως τη μεγαλύτερη απειλή για την κυριαρχία της.
Είδαμε ότι η στασιμότητα δεν είναι ατύχημα, αλλά το «θεσμικό φρένο» που επιβάλλεται σκόπιμα για να αποτραπεί η δημιουργία μιας ισχυρής, μη εκβιάσιμης κοινωνικής βάσης.
Όμως, ο φόβος της κορυφής απέναντι στην ανεξαρτησία δεν αρκεί από μόνος του για να εγγυηθεί την υποταγή.
Πώς πείθεις έναν ολόκληρο λαό να αποδεχτεί τη στασιμότητά του χωρίς να εξεγερθεί;
Η απάντηση βρίσκεται στον ιστορικό καρκίνο της χώρας, ο οποίος έχει μετεξελιχθεί σε επιστήμη:
- Το πελατειακό κράτος. Δεν πρόκειται απλώς για ένα κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά για τον πιο ενεργό μηχανισμό πολιτικής ομηρίας και εξαγοράς συνειδήσεων.
Η Κατασκευή της Ανάγκης και ο Εκβιασμός
Για να λειτουργήσει το πελατειακό σύστημα, προϋποθέτει έναν βασικό όρο:
- Ο πολίτης πρέπει να βρίσκεται σε διαρκή ανάγκη.
- Το ίδιο το κράτος φροντίζει να δημιουργεί αξεπέραστα εμπόδια.
- Πολύπλοκη γραφειοκρατία, υπερφορολόγηση, απουσία ευκαιριών και διάλυση της πραγματικής οικονομίας. Αφού το σύστημα στραγγαλίσει κάθε προσπάθεια ατομικής προκοπής, έρχεται στη συνέχεια να προσφέρει τη «λύση».
Και ποια είναι αυτή η λύση;
Ο διορισμός, η επιδότηση, το επίδομα, το «ρουσφέτι» ή η ένταξη στον κομματικό σωλήνα.
Ο πολίτης δεν αποκτά πρόσβαση στην εργασία ή στην αξιοπρέπεια ως αυτονόητο δικαίωμα, αλλά ως χάρη.
Πόσο ελεύθερος είναι ένας άνθρωπος να κρίνει, να αντιδράσει ή να αμφισβητήσει αυτούς που κυβερνούν, όταν ο βιοπορισμός του εξαρτάται άμεσα από τις διαθέσεις τους;
Το πελατειακό κράτος δεν μοιράζει απλώς θέσεις ή χρήμα· αγοράζει τη σιωπή και την ψήφο.

Ο Ρόλος των Ενδιάμεσων
Αυτή η συναλλαγή δεν γίνεται στο κενό.
Απαιτεί πρόθυμους διαμεσολαβητές.
Πολιτευτές, τοπικοί παράγοντες, συνδικαλιστές και προπαγανδιστές αναλαμβάνουν τον ρόλο του “τροχονόμου” των ευκαιριών.
Είναι αυτοί που πείθουν τους πολίτες της βάσης ότι η μόνη οδός επιβίωσης είναι η υποταγή στο σύστημα.
Καταστρέφουν σκόπιμα κάθε έννοια αξιοκρατίας, διότι η αξιοκρατία κάνει τον μεσάζοντα περιττό.
Όταν ο ικανός μπορεί να προχωρήσει με την αξία του, δεν έχει ανάγκη τον πολιτικό πάτρωνα.
Συνεπώς, για να επιβιώσει η εξουσία, πρέπει να εξασφαλίσει ότι η μετριότητα και η υποταγή θα ανταμείβονται, ενώ η ανεξαρτησία και η αριστεία θα τιμωρούνται.
Είναι ένας μηχανισμός που τρέφεται από τις σάρκες του έθνους, προκειμένου να θρέψει την ελίτ.
Συμπεράσματα
- Το πελατειακό κράτος δεν είναι δυσλειτουργία, αλλά το βασικό εργαλείο μετατροπής των ελεύθερων πολιτών σε ομήρους της εξουσίας.
- Το σύστημα δημιουργεί τεχνητά συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, ώστε να μπορεί μετά να εμφανίζεται ως «σωτήρας» μέσω επιδομάτων και ρουσφετιών.
- Η κατακρήμνιση της αξιοκρατίας είναι συνειδητή επιλογή, καθώς ένας αξιοκρατικός μηχανισμός θα καθιστούσε τους πολιτικούς διαμεσολαβητές απολύτως άχρηστους.
Επίλογος
Έτσι στήνεται η τέλεια παγίδα.
Οι πολίτες της βάσης, παλεύοντας για την καθημερινή επιβίωση, αναγκάζονται να παίξουν με τους κανόνες ενός στημένου παιχνιδιού, παραδίδοντας την ανεξαρτησία τους στους μηχανισμούς της κορυφής.
Όμως, η διαφθορά και η συναλλαγή σε τόσο μεγάλη κλίμακα δεν θα μπορούσαν να σταθούν αν υπήρχε ο κίνδυνος της τιμωρίας.
Για να νιώθει ασφαλής η ελίτ, πρέπει να θωρακίσει αυτό το σύστημα από κάθε έλεγχο.
Και εδώ ακριβώς αναλαμβάνουν δράση οι θεσμοί της χώρας.
Το πώς η δικαιοσύνη και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μετατράπηκαν από προστάτες του πολίτη σε ασπίδα του συστήματος, θα το εξετάσουμε στο τρίτο και τελευταίο μέρος αυτού του κύκλου.
Διαβάστε τη συνέχεια: Κύκλος 2ος – Μέρος Γ: “Οι Διαβρωμένοι Θεσμοί και η Ασπίδα του Συστήματος”
#Ελλάδα #Οπισθοδρόμηση #ΠελατειακόΚράτος #Διαφθορά #Εξάρτηση