Η Συνδιάσκεψη των Νικητών και ο διαχωρισμός του Κόσμου (1945)
🎧 Ακούστε το: Πώς η ψευδαίσθηση της ειρήνης μετατράπηκε στο απόλυτο γεωπολιτικό πόκερ;
Εισαγωγή
Όπως αναφέραμε στο προηγούμενο σημείωμά μας, οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι αποδείχθηκαν εξαιρετικά ανθρωποβόροι, και μέσω αυτών οι υπερδυνάμεις επανασχεδίασαν τον χάρτη με ανυπολόγιστο κόστος.
Το 1945, τα όπλα επιτέλους σίγησαν. Οι κοινωνίες, καταπονημένες και εξουθενωμένες γιόρτασαν τον τερματισμό του πολέμου.
Ο κόσμος ήλπιζε ότι η ειρήνη επιτέλους θα επικρατούσε.
Ήταν όμως αυτή η πραγματικότητα ή απλώς η αυλαία είχε πέσει για να αλλάξει το σκηνικό της επόμενης πράξης;
Η Ψευδαίσθηση της Ειρήνης και η Νέα Διαχείριση
Ενώ οι τοπικές κοινωνίες γιατρεύαν τις πληγές τους, οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν ήδη περάσει στο επόμενο στάδιο.
Η ειρήνη που επαγγελόταν ήταν μια βαθειά γεωπολιτική αναπροσαρμογή.
Οι έχοντες την δυνατότητα να αποφασίζουν δεν σταμάτησαν τον ανταγωνισμό τους· απλώς άλλαξαν τον τρόπο και τα μέσα διαχείρισης των περιστάσεων.
Από τον δια πυρών «θερμό» πόλεμο, περνούσαμε σε έναν πόλεμο ψυχολογικό, φθοράς και διαρκούς απειλής και αβεβαιότητας.
Γιάλτα και Πότσνταμ: Ο Νέος Χάρτης
Πριν καν ολοκληρωθούν πλήρως οι εχθροπραξίες, οι νικητές συναντήθηκαν για να μοιράσουν την παγκόσμια επιρροή.
Στις συνδιασκέψεις της Γιάλτας (Φεβρουάριος 1945) και του Πότσνταμ (Ιούλιος-Αύγουστος 1945), ηγέτες όπως ο Ρούσβελτ, ο Τρούμαν, ο Τσόρτσιλ και ο Στάλιν στάθηκαν πάνω από τεράστιους χάρτες.
Εκεί, χάραξαν σύνορα, οριοθέτησαν τις σφαίρες επιρροής και εξασφάλισαν τον ζωτικό τους χώρο.
Μεγάλες γεωγραφικές περιοχές, κράτη και εθνότητες αποτέλεσαν αντικείμενο μιας παγκόσμιας συναλλαγής στο τραπέζι των γεωπολιτικών διαπραγματεύσεων, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται αποκλειστικά από τις Υπερδυνάμεις.
Το Σιδηρούν Παραπέτασμα
Η νέα κατάσταση της καινούργιας παγκόσμια δομής απαιτούσε μία «νέα απειλή», έναν νέο αντίπαλο για να δικαιολογήσει τη συγκρότηση και τη συντήρηση μεγάλων και ισχυρών στρατιωτικών δυνάμεων και δέσμευση αντίστοιχων υπερβολικών προϋπολογισμών.
Οι πρώην σύμμαχοι, αίφνης, έγιναν αντίπαλοι και μετατράπηκαν άμεσα σε μια νέα απειλή.
Το περίφημο «σιδηρούν παραπέτασμα», όπως το περιέγραψε ο Τσόρτσιλ σε ομιλία του το 1946, χώρισε οριστικά τον κόσμο στο Δυτικό και το Ανατολικό μπλοκ.
- Μια νέα, άτυπη συμφωνία είχε γεννηθεί:
Καμία πλευρά δεν θα παρενέβαινε στον τρόπο με τον οποίο η άλλη θα διαχειριζόταν τις δικές της γεωπολιτικές περιοχές.
Συμπεράσματα
Κοιτάζοντας πίσω στο 1945, το ερώτημα που προκύπτει είναι έντονο:
- Τελικά ο Ψυχρός Πόλεμος εκτός από μια σύγκρουση ιδεολογιών και αξιών, μήπως ήταν και ένα εργαλείο συσπείρωσης των κρατών γύρω από τους δύο παγκόσμιους ηγεμόνες;
- Μήπως η έντονη προβολή της απειλής της αντίπαλης πλευράς αποτελούσε έναν ιδανικό μοχλό πίεσης ώστε οι κοινωνίες να παραμένουν πρόθυμες να αποδέχονται την πρόσδεση του κράτους στους δύο διεθνείς συνασπισμούς.
Επίλογος
Το σκηνικό είχε πλέον στηθεί.
Ο κόσμος χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα, και το παγκόσμιο παίγνιο ξεκίνησε με τους νέους κανόνες.
Ένας από τους κύριους μηχανισμούς διαχείρισης των μικρότερων κρατών από τις υπερδυνάμεις ήταν και η δημιουργία οικονομικής και στρατιωτικής εξάρτησης.
Μέσα στην πολυπλοκότητα αυτής της νέας αντιπαράθεσης ήταν και τα γεγονότα που ακολούθησαν και στην δική μας χώρα.
Στο επόμενο: Ο Ψυχρός Πόλεμος Μέρος II – Το Δόγμα Τρούμαν, το Σχέδιο Μάρσαλ και ο Ελληνικός Αδελφοκτόνος Πόλεμος
Προτεινόμενα Άρθρα
- Ναπολεόντεια Εποχή Μέρος 1: Η Αυγή ενός Νέου Κόσμου
- Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος: Η Σκακιέρα του 1939
Μουσική επένδυση ηχητικού άρθρου:
Music: Iconic by Aylex 
/ alexproductionsmusic
License: https://freetouse.com/license
Free Download / Stream: https://links.al/Bja
Music promoted by Audio Library: https://links.al/youtube
#Ψυχρός_Πόλεμος #Ιστορία #Γεωπολιτική #Γιάλτα #Φωνή_Εντός
